Als je aan een reis naar Antarctica denkt, denk je aan pinguïns, gletsjers en diepe stilte. Maar voor je daar bent, moet je eerst voorbij de “Drake Passage”: een 800 kilometer breed stuk oceaan tussen de punt van Zuid-Amerika en de South Shetland Islands. Het is de plek waar de Atlantische, Pacifische en Indische Oceaan elkaar raken en waar de wind vrij spel heeft. Voor velen is het een spannend obstakel, maar eigenlijk is het een essentieel onderdeel van de reis. Zie het als je overgangsritueel naar het Witte Continent.
Tijdens mijn expeditie met de M/S Orlova heb ik beide gezichten van de Drake Passage gezien. De heenreis was wat ze de “Drake Lake” noemen: kalm en rustig. De terugreis? Dat was de beruchte “Drake Shake”. Windkracht 11, golven van 12 meter en een schip dat bij momenten 90° leek te staan.
Waar komt die naam vandaan?
De passage is genoemd naar de Engelse ontdekkingsreiziger Sir Francis Drake, al is het nog maar de vraag of hij er zelf ooit echt gevaren heeft. In de 16e eeuw werd hij door een storm ver naar het zuiden geblazen, waardoor hij ontdekte dat er open water lag onder Zuid-Amerika. De Spanjaarden noemen het overigens vaak de Mar de Hoces, naar hun eigen ontdekkingsreiziger. Hoe je het ook noemt: het is 800 kilometer aan onvoorspelbare wildernis.
Drake Shake of Drake Lake?
In Antarctica heb je geen garanties. De “Drake Lake” (een spiegelgladde zee) en de “Drake Shake” (een kolkende wasmachine) kunnen elkaar in een paar uur afwisselen.
Tijdens mijn eigen expeditie naar Antarctica kregen we het allebei cadeau. Ik herinner me nog levendig de terugreis: we doken van een kalme zee recht in een storm met 11 Beaufort en golven van wel 12 meter. Dat is het moment dat je beseft hoe klein het schip eigenlijk is. Als de schilderijen aan de muur ritmisch beginnen mee te dansen en de tafels in de lounge omvallen, weet je dat de “Shake” begonnen is.
Hoe overleef je de Drake Passage?
Zeeziekte is de grote boeman. Zelf ben ik er vrij gevoelig voor en geloof me: de geur van gebakken eieren in een schommelende refter is dan je grootste vijand.
- Mijn gouden tip: wacht niet tot je groen ziet. Ik zweer bij medicatie met scopolamine.
- Kijk naar de experts: een bezoekje aan de brug doet wonderen. Niets werkt zo kalmerend als een kapitein die verveeld uit zijn raam kijkt terwijl de golven over de boeg slaan. “Alles onder controle,” straalt hij uit, en dat heb je op dat moment even nodig.
Luister ook naar de expeditieleden. Op de terugweg was de zee zo woelig dat je eigenlijk niet meer veilig van je kajuit naar de eetzaal kon. Op dat moment besef je weer dat de natuur hier de baas is. De kapitein vroeg iedereen om te blijven zitten en het diner werd uitgesteld. Koken en opdienen is simpelweg onmogelijk als de pannen van het vuur vliegen.
Zeeën van tijd
Veel mensen vragen me: “Wat doe je dan twee dagen lang op dat schip?” Wel, die tijd is verrassend snel om. Het is het moment waarop je van een toerist verandert in een (beetje een) kenner.
- Lezingen met passie: het expeditieteam aan boord van de schepen bestaat uit echte experts. Ik zat op het puntje van mijn stoel tijdens de verhalen over de Belgica van de Gerlache (een stukje Belgische trots!) of de geologie van het oercontinent Gondwana. Er is ook een verplichte lezing over de IAATO-regels.
- Wildlife spotten: zodra je de Antarctic Convergence oversteekt (waar het koude poolwater het warmere water ontmoet), verandert alles. De vogels die het schip volgen, zoals de indrukwekkende albatrossen, zijn een spektakel op zich. Zelfs als je geen vogelkenner bent, krijg je er onvermijdelijk bewondering voor.
- De eerste ijsberg: dit is het magische keerpunt. Ergens halverwege de oversteek duikt die eerste witte reus op aan de horizon. Het is een onbeschrijfelijk gevoel; het tastbare bewijs dat de bewoonde wereld achter je ligt.
De schok van de bewoonde wereld
Het meest bizarre moment van de Drake Passage is misschien wel het einde. Na dagenlang naar de horizon te hebben getuurd, zie je plots het licht van de pilot boat die het schip weer het Beagle Kanaal in loodst. Na de intense stilte en de wilde natuur van de afgelopen twee weken, voelt dat kleine lichtje als een enorme cultuurshock. Op dat moment wilde ik maar één ding: het schip 180 graden laten draaien en teruggaan.
Praktische tips voor jouw Drake-oversteek
- Medicatie tegen zeeziekte is geen luxe: Begin op tijd met je pleisters of pillen, nog voor je het Beagle Kanaal verlaat. Gember kan (preventief) ook helpen.
- Kijk naar de horizon: Als het schommelt, helpt het om naar buiten te kijken. Ga naar de brug of het dek (als dat nog veilig kan en mag).
- Houd je vast: Gebruik de “one hand for the ship”-regel. Eén hand heb je altijd vrij om een reling of handvat vast te grijpen.
- Geniet van de lezingen: De Drake is de perfecte plek om bij te leren over de geschiedenis, fauna en flora en veel meer van Antarctica. De kennis die je daar opdoet, maakt de landingen in Antarctica tien keer waardevoller.
De Drake Passage is niet om mee te lachen maar ik zou het ook niet willen missen. Zonder die golven en die uitgestrekte leegte zou het Witte Continent misschien minder magisch aanvoelen.
