Wie naar Antarctica reist, stapt een wereld binnen waar de mens niet de baas is. Om die kwetsbare wildernis te beschermen, werd in 1991 IAATO opgericht. Deze organisatie stelt de strengste milieurichtlijnen ter wereld op voor toerisme. Als reiziger krijg je hier al mee te maken nog voor je de eerste voet aan land zet.
De verplichte IAATO-briefing
Nog voor het schip de South Shetland Islands bereikt, wordt iedereen in de lounge verwacht voor de verplichte IAATO-briefing. Dit is geen vrijblijvende presentatie; het is een strikt protocol. Je leert er hoe je in en uit de Zodiac stapt, maar vooral hoe je je gedraagt tegenover de natuur. De boodschap is simpel maar duidelijk: “Leave nothing but footprints, take nothing but pictures.”
De belangrijkste regels op een rij
1. De 5-meter regel
De meest bekende regel is de afstand tot de dieren. Je moet altijd minimaal 5 meter afstand houden van pinguïns en zeehonden, en wel 15 meter van walvissen.
- Belangrijk: In Antarctica zijn de dieren niet bang voor mensen. Een nieuwsgierige pinguïn kan dus zomaar naar jóú toe wandelen. De regel is dan: sta stil en geniet, maar raak het dier nooit aan.
2. Biosecurity: geen indringers toegestaan
Antarctica is een bijzonder milieu. Een van de grootste gevaren is het onbewust introduceren van zaden, bacteriën of virussen van andere continenten.
- Laarzen ontsmetten: voor en na elke landing moet je door een “boot wash” (een bak met ontsmettingsmiddel zoals Virkon).
- Stofzuigen: tegenwoordig moeten reizigers ook hun rugzakken, klittenband en jaszakken stofzuigen om te voorkomen dat er verdwaalde zaadjes uit je eigen tuin in Antarctica belanden.
3. Niet eten, niet roken, geen afval
Op het land wordt er niet gegeten of gedronken (behalve water). Roken is absoluut verboden. Alles wat je meeneemt naar de kant, moet ook weer mee terug naar het schip. Zelfs je menselijke behoeften moet je ophouden; er zijn (uiteraard) geen toiletten op het ijs.
4. Groepsgrootte en scheepstypes
IAATO hanteert zeer strikte quota:
- Er mogen nooit meer dan 100 passagiers tegelijkertijd aan land zijn.
- Schepen met meer dan 500 passagiers mogen helemaal geen landingen maken; zij varen enkel voorbij (“cruise only”).
Waarom zijn deze regels zo streng?
De impact van klimaatverandering is nergens zo zichtbaar als in de poolgebieden. Maar ook de groei van het toerisme brengt risico’s mee. Ziektes zoals de vogelgriep kunnen verwoestende gevolgen hebben voor de enorme pinguïnkolonies. Door de regels van IAATO te volgen, zorgen we ervoor dat dit continent ook voor de volgende generaties een ongerepte wildernis blijft.
Een gedeelde verantwoordelijkheid
Tijdens mijn reis zag ik helaas soms medepassagiers die in hun handen klapten om de aandacht van pinguïns te trekken. Dat is precies wat IAATO wil vermijden: we zijn daar als gasten, niet als regisseurs van een natuurfilm. Respect voor de rust en de habitat van de dieren staat altijd centraal.
Door te kiezen voor een touroperator die lid is van IAATO, draag je direct bij aan de bescherming van het Witte Continent.
