Mijn minimalistische levensstijl staat een beetje haaks op alles wat rond kerst samenhangt. Op kerst mag wat meer: het huis wordt rijkelijk versierd, de tafel rijkelijk gedekt en jaar na jaar belanden meer cadeautjes onder de kerstboom. Een keer per jaar uit de band gaan mag uiteraard, maar ik wou toch even uitzoeken hoe ik voor een minimalistische en milieuvriendelijke kerst kon gaan zonder al te veel te moeten inboeten op het ultieme kerstgevoel.
Kerst heeft voor mij eigenlijk niet veel meer te maken met het katholieke feest. Geen kerststalletje hier. Het is voor mij een manier om door de donkere winterdagen te komen: kerstlichtjes, kaarsjes en de haard maken het supergezellig. En eens we 2 januari zijn, moet de boom ook weer weg bij mij, omdat de dagen stilaan weer voelbaar zullen lengen. Aan de andere kant begin ik begin november al te verlangen naar kerst en moet ik me inhouden om te wachten tot op zijn minst de verjaardag van mijn moeder gepasseerd is om mijn kerstplaylist op te leggen!
Bewuste decoratie: sfeervol en tijdloos
Ik heb het nooit voor kleurrijke of kitscherige kerstdecoratie gehad. Kerst is voor mij groen en rood. Of zilver. Mijn gigantische boom gaat al minstens 15 jaar mee. Ik kocht jaren geleden een nepkerstboom omdat ik er maar niet aan uit raakte wat nu het milieuvriendelijkste is – een echte of een nepboom. Kies je voor een echte boom, zorg dan dat je hem met kluit en al koopt, laat hem acclimatiseren en zorg dat hij binnen niet uitdroogt. Ga je voor een nepboom, hergebruik hem dan vele jaren, net zoals ik deed met mijn aankoop voor het leven. Je kan natuurlijk ook voor een alternatief gaan, zoals een stoffen kerstboom of natuurlijke decoratie uit de tuin: dennenappels en sinaasappels met kruidnagels.
Daarnaast hou ik van extra kaarsjes, ledlichtjes en wat kleinere decoratie zoals een sneeuwbol en een mini-kerstboompje voor op mijn bureau. Voor mezelf leg ik de regel op dat, kerstballen inclusief, alles in 3 afsluitbare curverboxen moet passen.
Heb je zelf kerstgerief dat je niet meer gebruikt? Steek het in een aparte doos en breng het halverwege oktober naar de kringwinkel. Zelf scoren in de kringloopwinkel of op zolder bij je ouders is trouwens ook top: retro is helemaal in!
Keep it simple: het feest en het kerstdiner
Kerst is voor mij het feest van de gezelligheid: keep it simple! Je hoeft echt geen uren in de keuken te staan om ingewikkelde gerechten op tafel te toveren, tenzij je dat gezellig vindt.
Omdat mijn dagelijks servies niet volstaat voor de feestdagen, vraag ik gasten om zelf een bordje en bestek mee te brengen, of ik scoor wat extra’s in de kringloopwinkel (hallo mix ’n match!). Verder kies ik resoluut voor lokale producten die in het seizoen zijn.
En we kennen het allemaal in België: we hebben de gewoonte om veel te veel op tafel te zetten. Probeer de hoeveelheden per persoon wat beter in te schatten. Geef overschotjes mee aan je gasten in Tupperware-dozen, verwerk ze de volgende dag in een lekker gerechtje, of vries ze in voor drukke dagen in het nieuwe jaar.
Bewuste cadeautjes: nuttig en betekenisvol
Kerst zonder cadeautjes is haast ondenkbaar, ook voor een minimalist! Ik vind het vaak leuker om te geven dan om te krijgen. Cadeautjes uitwisselen is een ritueel met een betekenis, maar zorg dat het niet het belangrijkste event van de avond wordt. Maak liever mooie herinneringen door samen kerstliedjes te zingen of een spelletje te spelen.
Enkele handige tips voor cadeautjes:
- Ga voor nuttige cadeautjes: Een strijkijzer heeft misschien een sneue reputatie, maar als de ontvanger het echt kan gebruiken, is het een schot in de roos.
- Gebruik verlanglijstjes: Dit zorgt voor minder foute cadeaus en je kan er nog steeds je persoonlijkheid in kwijt. Zet er zelf ook nuttige spullen op, zoals kwaliteit of belevingen (zoals een wellnessbon).
- Trek een lotje: Geef een pakje aan 1 persoon in plaats van dat iedereen voor iedereen koopt.
- Tweedehands is top: Tweedehands speelgoed, boeken, decoratie of huishoudgerei zijn steeds meer ingeburgerd en hartstikke waardevol.
- Geef ervaringen of tijd: Denk aan een Netflix-abonnement, massages, of bedenk een creatieve manier om iemand jouw tijd te schenken.
- Zero waste tips: Geef cadeautjes die een zero waste levensstijl stimuleren, zoals een waterfles of wasbare wattenschijfjes. Geef je iets op batterijen? Doe er dan meteen een setje herlaadbare batterijen bij!
- Voor de kids: Ik hanteer graag de regel van vier soorten cadeautjes: iets van kledij, iets om te lezen, iets wat ze nodig hebben en iets wat ze graag willen.
Duurzaam inpakken en een sfeervolle advent
Niemand is perfect, maar we kunnen met kerst zo goed mogelijk onze best doen voor een groenere planeet. Zolang ik me kan herinneren, hadden we thuis een doos met hergebruikt inpakpapier en lintjes. Vandaag koop ik zelf geen inpakpapier meer, maar gebruik ik restjes, stoffen verpakkingen of simpelweg krantenpapier. Zeker voor kleine kindjes maakt het echt niet uit hoe het ingepakt is; ze scheuren het toch meteen open! Zet meteen een recyclagedoos klaar tijdens het uitpakken: zo slingeren de restjes niet rond en kan niet-herbruikbaar papier direct bij het oud papier.
Tot slot ben ik grote fan van aftellen naar kerst. Vorig jaar brandde ik elke dag een centimeter van een speciale kerstkaars op, maar een adventskalender met kleine belevingen voor elke dag is ook een heerlijke manier om het kerstgevoel te stimuleren en mooie herinneringen te maken.
Heb jij nog een favoriete minimalistische of ecologische tip om de feestdagen stressvrij door te komen?




