Wie Finland zegt, zegt Finse sauna. Het is onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wist je dat er in Finland maar liefst 3 miljoen sauna’s zijn? Op een totale populatie van 5 miljoen Finnen betekent dit dat zowat elk gezin één of meerdere sauna’s bezit. Er zijn genoeg plekjes om de volledige bevolking op exact hetzelfde moment te laten zweten.
Of je nu in een modern appartement in Helsinki verblijft of in een afgelegen houten chalet: de Finse sauna is overal. Ga je bij Finnen thuis eten? Dan staat de sauna gegarandeerd al aan. Het is de plek waar vriendschappen worden gesmeed en waar je de batterijen volledig oplaadt.
De heilzame kracht van de Finse sauna
Men zegt wel eens dat wie regelmatig naar de sauna gaat, minder snel ziek wordt. Het is een weldaad voor je cardiovasculaire systeem, je huid en je gewrichten. Ik kwam zelf in elk geval herboren en volledig ontspannen terug uit Centraal-Finland, een regio die niet voor niets bekendstaat als de Sauna Region.
Sauna etiquette: hoe pak je het aan?
In tegenstelling tot wat we in België vaak gewend zijn, is er in Finland geen strikt ‘programma’. Geen zandloper die bepaalt wanneer je eruit moet. De belangrijkste regel? Luister naar je eigen lichaam.
Belangrijke do’s & don’ts:
- Hygiëne: Douchen voor je de sauna ingaat is een absolute must.
- Kledij: In privé-sauna’s gaat men doorgaans naakt. In publieke sauna’s in Finland is het echter gebruikelijk om je zwemkledij aan te houden of een handdoek om te slaan (in tegenstelling tot in Zweden, waar naakt de norm is).
- Gezondheid: Een lichte verkoudheid kan geen kwaad, maar bij koorts is de Finse sauna een absolute no-go.
- Hydratatie: Drink voldoende water, ook tijdens de sessie. Neem gerust een flesje mee naar binnen.
Mijn persoonlijke tip: Je ziet op de foto’s vaak Finnen met een wollen muts in de sauna. Dat ziet er misschien grappig uit, maar het is heel functioneel: het houdt je hoofd koel waardoor je het langer volhoudt op de bankjes.
Het ritueel: van löyly tot whisking
In de Finse sauna draait alles om de beleving. Er zijn twee termen die je zeker moet kennen om als een kenner over te komen:
1. Löyly: de geest van de sauna
Dit moeilijk uitspreekbare woord staat symbool voor de stoom die vrijkomt wanneer je water op de hete stenen giet. Het is de ‘geest’ die de temperatuur en de vochtigheid regelt. Het woord dater al uit 1548 en is diep geworteld in de Finse geschiedenis.
2. Whisking: een massage met berkentakken
Met een bundel gedroogde takken van dennen en berk (eerst even onderdompelen in water) sla je zachtjes op je eigen huid of op die van je saunagenoot. Het kriebelt een beetje, maar het stimuleert de bloedsomloop en reinigt je huid diep. Ik kreeg een ritueel met een professionele ‘whisker’ die zelfs saunaliederen zong. Authentieker dan dat wordt het niet!
De verschillende soorten sauna’s
Niet elke sauna is hetzelfde. Tijdens mijn reis door Finland mocht ik verschillende types ontdekken:
- Traditional smoke sauna: Dit is Fins erfgoed pur sang. Er is geen schoorsteen; de rook verspreidt zich door de ruimte en gaat via kleine gaten naar buiten. De stenen verspreiden een milde, zeer aangename warmte.
- Elektrische sauna: De meest voorkomende variant, die je ook bij ons in België kent. De meeste Finse huishoudens hebben dit type thuis.
- Tent sauna: Een verplaatsbare sauna. Heel bijzonder en zuurstofrijk, al vond ik het zelf persoonlijk iets sneller afkoelen.
- Speciale ervaringen: Denk aan de earth sauna (halfondergronds) of zelfs een ijssauna, gebouwd uit ijsblokken. Door de hoge luchtvochtigheid zou je huid er dagenlang van glimmen.
TIP: Deze verschillende sauna’s kan je naar believen uitproberen in Revontuli. Ze hebben er alle sauna’s, voorzien whisking rituelen en beschikken over een outdoor hot tub. Ben je er tijdens de winter dan is ook het gat in het ijs klaar voor wie het ice dipping eens wil uitproberen. Bovendien kan je er in pittoreske chalets/vakantiewoningen overnachten.
Afkoelen: Durf jij in het ijs?
Na de hitte komt de afkoeling. En in Finland gaan ze daarin net een stapje verder dan een lauwe douche.
Ice Dipping
Ik heb het nu al een paar keer gedaan en hoewel je jezelf even over die drempel moet duwen, voelt het resultaat onoverwinnelijk.
- Mijn tip: Stap via het trapje vrij snel het ijswater in. Traag wandelen heeft geen zin; dan krijgen je voeten het te koud. Het water zet je longen open en geeft een enorme energieboost. Hou wel je badjas en slippers klaar voor zodra je eruit komt!
Rollen in de sneeuw
Dit stond hoog op mijn verlanglijstje. Waar ice dipping een korte, heftige sensatie is, voelt sneeuwrollen anders aan. Eerst voel je niets, maar al snel lijkt het alsof je huid in brand staat (op een goede manier!). Het is een tinteling die veel langer aanhoudt.
Sauna snacks & socializing
Een saunabeurt eindigt in Finland nooit met een lege maag. Wij genoten van uitgebreide sauna snacks: toastjes met spreads, taco’s met dips, en natuurlijk gravad lax.
De Finse sauna is ook de plek voor bijzondere tradities. Zo is er het bruidsritueel: wie na de toekomstige bruid op haar plek in de sauna gaat zitten, zou de volgende zijn die in het huwelijk treedt. Ook met Kerstmis start de dag voor de Finnen standaard met een uitgebreide, sfeervol aangeklede saunasessie.
| Beste moment | Het hele jaar door, maar extra magisch in de winter (ijsdippen!). |
| Wat neem je mee? | Handdoek, zwemkledij (voor publieke sauna’s), waterfles en optioneel een saunamuts. |
Met dank aan Visit Central Finland en Nordic Bloggers Experience Finland.
