De wind door je haren, het zand tussen je tenen en een scherpe blik op de vloedlijn: de Grote Schelpenteldag is hét moment om de Belgische kust op een unieke manier te beleven. Elk jaar trekken honderden burgerwetenschappers naar de verschillende badsteden om schelpen te rapen, te determineren en te tellen. Wij trokken onze dikke jas aan en gingen op pad om mee te helpen aan dit grootschalige onderzoek.
Aan de vloedlijn
Bij het lokale infopunt krijg je als teller uitleg over wat er precies van je verwacht wordt. Je krijgt een draagtas mee en wordt richting de vloedlijn gestuurd. De bedoeling is dat je volgens een vaste methodologie precies 100 schelpen verzamelt.
Laat je niet afschrikken door het woord ‘methodologie’: het is eigenlijk heel simpel. Je markeert een middelpunt op het strand en gaat dan spiraalgewijs alle schelpen verzamelen die je rond dat punt vindt. Je doet dit tot je tasje (of een zelf meegebracht emmertje) gevuld is met precies honderd exemplaren. Of de zon nu schijnt of de wind je parten speelt, het blijft een prachtig gezicht om jong en oud dapper te zien speuren naar hun honderd schatten.
Schelpenzoekkaart
Met de buit in de tas keer je terug naar het infopunt voor het echte werk: het sorteren. Met behulp van een handige zoekkaart verdeel je de schelpen soort per soort. De bekende mosselschelpen en kokkels haal je er meestal zo uit. Ook de sierlijke zaagjes en de kleurrijke nonnetjes zijn vaak van de partij.
Soms stoot je op een specialer exemplaar, zoals de Amerikaanse boormossel. En wie weet vind je wel iets dat niet direct op de kaart staat! Zo vond mijn schoonbroer in 2019 een Japanse tapijtschelp en dit was toen volgens de aanwezige mariene bioloog de eerste melding van deze soort op Oosteroever! Dat is precies waarom dit onderzoek zo boeiend is: je weet nooit wat de zee die dag heeft prijsgegeven. Hier vind je enkele van de meest voorkomende schelpensoorten van de Belgische kust.
Waarom tellen we schelpen?
De Grote Schelpenteldag is meer dan alleen een leuk uitje. Voor mariene biologen zijn deze gegevens van onschatbare waarde. Door jaar na jaar de populaties in kaart te brengen, komen ze meer te weten over klimaatverandering, milieuvervuiling en de algemene biodiversiteit van onze Noordzee.
De verzamelde data van alle deelnemende badsteden geven een uniek beeld van de gezondheid van onze kustwateren. Het is een fijn gevoel om te weten dat je als ‘wetenschapper-voor-een-dag’ een steentje (of schelpje) bijdraagt aan de wetenschap. Wij kijken alvast uit naar de volgende editie!
Ook meetellen?
Wil jij ook meehelpen aan dit onderzoek en meer leren over de schelpen op ons strand?
De volgende Grote Schelpenteldag vindt plaats op:
- Datum: 21 maart 2026
- Locatie: Diverse badplaatsen aan de Belgische kust. Ook Nederland en Noord-Frankrijk doen mee.
Kijk voor meer informatie en de deelnemende locaties op de officiële website van de Grote Schelpenteldag.
Oh! Tof! Misschien doe ik ook ooit eens een keertje mee, lijkt me plezant!